Phát âm tiếng Anh cho người Việt: âm nào làm lộ giọng và sửa thế nào

8 chỗ làm lộ giọng Việt khi nói tiếng Anh

Đây là xu hướng thường gặp, không phải ai cũng mắc: nhiều người Việt đã phát âm tốt một vài âm trong số này. Bài kiểm tra sẽ cho bạn biết mình cần luyện âm nào. Các cặp từ đều là tiếng Anh: hãy đọc to và kiểm tra trong ô ghi âm ở đầu trang.

1. 1Âm cuối: bike, không phải «bai»/-k/ /-t/ /-s/ /-v/ /-l/

   Vấn đề: Tiếng Việt chỉ có vài phụ âm cuối (p, t, c/k, m, n, ng, nh, ch) và p, t, k cuối được giữ kín, không bật hơi. Tiếng Anh kết thúc từ bằng nhiều âm hơn (s, z, f, v, l, d, sh, ch), nên người Việt hay bỏ hẳn: five thành «fai», nice thành «nai», bike thành «bai». Trong tiếng Anh, âm cuối quyết định nghĩa của từ.

   Cách sửa: Luôn hoàn tất âm cuối: với k, t, d hãy bật nhẹ một chút hơi; với s, f, v hãy kéo dài hơi qua kẽ răng hoặc môi. Đọc chậm từng cặp và nghe xem từ thứ hai có khác từ thứ nhất không.

   Cặp từ để luyện

   • bike · buy
   • five · fine
   • rice · rye
   • road · row
   • tight · tie
   • seat · see

2. 2-s và -z cuối từ: cats, dogs, he works/-s/ /-z/ /-ɪz/

   Vấn đề: Tiếng Việt không chia số nhiều hay ngôi thứ ba bằng đuôi, nên -s hay bị rơi: two book, he work. Người nghe hiểu nhầm số lượng hoặc thì của câu.

   Cách sửa: Sau âm vô thanh (p, t, k, f) đọc /s/: cats, books, works. Sau âm hữu thanh đọc /z/ rung cổ: dogs, goes, plays. Sau s, z, sh, ch thêm một âm tiết /ɪz/: buses, watches.

   Cặp từ để luyện

   • cats · dogs
   • books · bags
   • works · plays
   • bus · buses

3. 3Cụm phụ âm: street, asked, texts/str/ /-skt/ /-ksts/

   Vấn đề: Âm tiết tiếng Việt không có nhiều phụ âm đứng liền nhau, nên street dễ thành «sờ-tờ-rít», asked thành «ask», texts thành «tex».

   Cách sửa: Nối các phụ âm liền một hơi, không chèn nguyên âm «ờ» vào giữa: s-t-r-eet. Với cụm cuối như -skt, -lk, -sts, đọc chậm từng âm rồi tăng tốc dần: as-k-t.

   Cặp từ để luyện

   • street · tree
   • asked · ask
   • milk · mill
   • texts · text
   • spray · pray

4. 4th: think và this/θ/ /ð/

   Vấn đề: Tiếng Việt không có âm th của tiếng Anh. /θ/ trong think hay bị đọc thành t hoặc «th» bật hơi của tiếng Việt, /ð/ trong this thành d (đờ) hoặc z (giọng Bắc).

   Cách sửa: Đặt đầu lưỡi chạm nhẹ mép răng trên (có thể đưa hơi ra giữa hai hàm răng) và để hơi thoát qua khe hở: think không rung dây thanh, this có rung. Đừng chặn hơi lại, nếu không sẽ thành t hoặc d.

   Cặp từ để luyện

   • three · tree
   • thin · tin
   • thank · tank
   • they · day
   • then · den

5. 5sh và s: ship và sip/ʃ/ /s/

   Vấn đề: Giọng Bắc không phân biệt s và x, nên sh trong tiếng Anh hay bị đọc thành s: she thành see, ship thành sip, shoe thành Sue.

   Cách sửa: Với /ʃ/ (sh), chu môi ra phía trước, lưỡi lùi về sau một chút, như tiếng «suỵt» bảo người khác im lặng. Với /s/, môi dẹt, đầu lưỡi gần răng trên.

   Cặp từ để luyện

   • ship · sip
   • she · see
   • shoe · Sue
   • sheet · seat
   • shave · save

6. 6p và b đầu từ: pin và bin/pʰ/ /b/

   Vấn đề: Tiếng Việt gần như không có âm p ở đầu từ (trừ từ mượn), nên pin dễ thành bin, park thành bark. Ngoài ra p, t, k đầu từ trong tiếng Anh phải bật hơi.

   Cách sửa: Với p, ngậm hai môi rồi bật mạnh một luồng hơi: để lòng bàn tay trước miệng sẽ cảm thấy hơi ở pin, nhưng gần như không có ở bin. Tương tự với t (tie) và k (came).

   Cặp từ để luyện

   • pin · bin
   • park · bark
   • pear · bear
   • pie · buy
   • tie · die

7. 7r, z và v: red, zoo, very/ɹ/ /z/ /v/

   Vấn đề: Ở giọng Bắc, chữ r và d, gi đều đọc là /z/, nên red dễ thành «zed», rip thành zip. Ở giọng Nam, v hay đọc gần như «d» hoặc «gi», nên very thành «yery».

   Cách sửa: r tiếng Anh: cong đầu lưỡi về sau, không chạm vòm miệng, môi hơi tròn, không có tiếng xì. z: đặt lưỡi như s rồi rung dây thanh. v: răng trên chạm môi dưới, rung dây thanh.

   Cặp từ để luyện

   • rip · zip
   • red · Zed
   • rue · zoo
   • very · berry
   • vest · best

8. 8Trọng âm và thanh điệuˈ

   Vấn đề: Tiếng Việt có thanh điệu và mỗi âm tiết đều rõ ràng như nhau. Khi nói tiếng Anh, người Việt hay đặt thanh tiếng Việt lên từng âm tiết, đọc mọi âm tiết dài như nhau và lên giọng hoặc xuống giọng ở cuối từ. Tiếng Anh thì nhấn mạnh một âm tiết và đọc nhẹ, ngắn các âm tiết còn lại.

   Cách sửa: Tìm âm tiết được nhấn trong từ điển (dấu ˈ trước âm tiết) và đọc nó dài hơn, to hơn: comPUter, imPORtant, BAnana thì sai, baNAna mới đúng. Đọc nhẹ các từ nhỏ trong câu: a cup of tea.

   Cặp từ để luyện

   • computer · important
   • photograph · photography
   • banana · today

   TonePerfect không chấm phần này: hãy nghe và so sánh với âm mẫu.

Cách luyện

1. Bắt đầu từ âm mà bài kiểm tra cho là yếu nhất, không phải âm bạn nghĩ là khó nhất.
2. Mỗi lần một cặp: nghe hai từ, đọc lần lượt và ghi âm. Nếu bạn không nghe ra sự khác nhau trong bản ghi của mình thì cũng bình thường, vì vậy mới cần công cụ kiểm tra.
3. Năm đến mười phút mỗi ngày hiệu quả hơn một giờ mỗi tuần: âm được nhớ nhờ lặp lại.
4. Đi từ từ sang câu: trước là bike, rồi I ride my bike, rồi một câu của chính bạn dùng ở chỗ làm hoặc ở trường.

Cách tự kiểm tra miễn phí

• Bài kiểm tra phát âm tiếng Anh miễn phí: năm từ ngắn, khoảng một phút. Mỗi âm được chấm từ 0 đến 100, âm yếu nhất hiện lên trước.
• Bài kiểm tra giọng: năm từ chứa những âm dễ làm lộ giọng nhất (think, really, ship, very, world), xếp từ yếu đến mạnh.
• Kiểm tra bất kỳ từ hay câu nào: gõ bất kỳ từ, cặp từ hay câu tiếng Anh nào dưới 120 ký tự (ví dụ: bike buy), đọc to và xem điểm của từng từ, từng âm. Đây chính là công cụ ở đầu trang này.

Tất cả đều miễn phí và không cần đăng ký, chỉ cần micro. Chuẩn so sánh là tiếng Anh Mỹ tiêu chuẩn. Công cụ chấm từng âm và chỉ ra âm yếu nhất; nó không chấm trọng âm câu, nối âm hay ngữ điệu, và không cho biết bạn đã thay âm đúng bằng âm nào — nó cho thấy âm nào chưa chuẩn.

Những ứng dụng giúp được

Khi hỏi nên dùng ứng dụng nào để luyện phát âm tiếng Anh cho giống người bản xứ, câu trả lời thường là ELSA Speak và BoldVoice. Cả hai đều tốt nhưng giải quyết những việc khác nhau:

So sánh đầy đủ bảy lựa chọn, có giá và nguồn: các ứng dụng thay thế ELSA Speak.